Kənar bant yapışdırıcısı (EVA tutkal): seçim və sərfiyyat

EVA (etilen-vinilasetat) termoyapışdırıcı otaq temperaturunda bərk qranuldur, qızdıranda əriyir, soyuyanda yenidən bərkiyir. Tərkibində quruyan həlledici yoxdur: birləşmə yalnız soyumaqla yaranır. Kənar bantlama dəzgahında qranullar yapışdırıcı çəninə tökülür və orada əriyir, val isə ərintini nazik qatla lövhənin kənarına çəkir. Dərhal sonra lent həmin kənara sıxılır və yapışdırıcı soyuyub onu tutur.

Buradan iki nəticə çıxır. Birincisi, vaxt azdır: yapışdırıcı çəkilən kimi soyumağa başlayır, ona görə temperatur, verilmə sürəti və sıxma bir-birinə uyğun olmalıdır. İkincisi, soyuq lövhə ərintinin istiliyini tez alır və yapışma zəifləyir.

Bu yapışdırıcı 0.4 mm-lik nazik PVC lentdə də, 0.8 mm-lik qalın lentdə də işlənir. Lentin qalınlığını necə seçmək barədə PVC kənar lenti: 0.4 mm, yoxsa 0.8 mm yazısına baxın.

Düz xətt üzrə işləyən dəzgahlar üçün kataloqda iki məhsul var. Birincisi düz kənar üçün qranul yapışdırıcıdır, kataloqda «Yeşil Tutkal» adı ilə gedir. 25 kq-lıq kisədə (meşokda) və 25 kq-lıq vedrədə satılır, laminat (DSP) və MDF lövhələrin kənarını örtmək üçündür. İkincisi 25 kq-lıq vedrədə EVA qranul yapışdırıcıdır; təsvirinə görə avtomat və yarıavtomat kənar bantlama dəzgahları üçün nəzərdə tutulub və PVC, ABS, melamin və şpon lentlərdə işlənir.

İkisinin işçi temperaturu bir-birinə yaxındır, amma eyni deyil, ona görə birindən o birinə keçəndə dəzgahın temperaturunu yenidən qurmaq lazımdır. Yapışdırıcının rəngi (ağ, natural, şəffaf) və doldurucu qatılıb-qatılmaması tikişin görünüşünə təsir edir: tünd lövhədə ağ yapışdırıcı nazik xətt kimi görünür. Anbardakı partiyanın rəngini və növünü sifarişdən əvvəl soruşun.

Dairəvi masa üstü, radiuslu künc və fasonlu detal düz xətli dəzgahdan keçmir; onlar əyri kənar bantlama dəzgahında və ya əl aparatında yapışdırılır. Burada iş başqa cür gedir: detal əllə fırladılır, sürət aşağı və qeyri-bərabərdir, lent isə radius boyunca əyildiyi üçün geri açılmağa çalışır.

Əyri kənar üçün EVA yapışdırıcı bu şərtlər üçündür. Məhsulun göstəricilərinə görə işçi temperaturu 120–160 °C-dir, yəni düz kənar yapışdırıcılarından xeyli aşağı. Tərkibi daha elastikdir və ilkin tutması güclüdür: əyilmiş lentin geri qayıtma gərginliyinə dözür və kənar radiusda qopmur. 20 kq-lıq qablaşdırmada satılır.

Əyri işdə lentin artığı və ucları çox vaxt əllə kəsilir. Bunun üçün iti usta bıçağı lazımdır: küt tiyə lenti cırır və təzə yapışmış kənarı qoparır.

Hər yapışdırıcının öz temperatur aralığı var və dəzgah ona qurulmalıdır. Məhsulların göstəricilərinə görə düz kənar üçün qranul yapışdırıcı 170–200 °C-də işləyir və təxminən 90 °C-də yumşalır; vedrədəki EVA qranul yapışdırıcı 180–210 °C, əyri kənar üçün olan isə 120–160 °C aralığındadır.

Temperatur aşağı olanda ərinti qatı qalır, lövhənin məsamələrinə girmir və lentə yaxşı keçmir: lent ilk baxışda yapışır, bir müddət sonra isə kənardan qalxır. Yuxarı olanda yapışdırıcı yanmağa başlayır: tüstüləyir, saralır, çəndə qara qalıq əmələ gətirir və yapışma gücünü itirir.

Əsas götürüləcək rəqəm qablaşdırmanın üstündəkidir. Nəzərə alın ki, dəzgah çənin temperaturunu göstərir, valdakı temperatur ondan aşağı ola bilər. Yumşalma temperaturu isə o deməkdir ki, EVA tikişi güclü istidə yumşalır; çox qızan yerdə duracaq mebel üçün yapışdırıcını satıcı ilə məsləhətləşib seçin.

Düz kənar üçün qranul yapışdırıcının göstərilən sərfiyyatı kvadratmetrə 120–200 qramdır. Onu metrə çevirmək asandır. 22 mm enində lentin bir metri 0.022 m² sahə edir; bunu sərfiyyata vursaq, hər metrə təxminən 2.6–4.4 qram yapışdırıcı düşür. Deməli, 25 kq nəzəri olaraq təxminən 5 700–9 500 metr kənara çatır.

Bu, kataloqdakı rəqəmdən çıxardığımız təxmini hesabdır, istehsalçının vədi deyil. Hesabda lentin tam enini götürdük; əslində yapışdırıcı lövhənin 16–18 mm-lik kənarına çəkilir və bu, sərfiyyatı bir az azaldır. Digər tərəfdən real sərfiyyat həmişə yuxarı olur: məsaməli laminat daha çox yapışdırıcı udur, hər işə salmada bir hissə itir, çəni təmizləyəndə qalıq atılır.

Praktik nəticə belədir: planlaşdırmada aralığın aşağı həddini götürün. Öz sexinizin rəqəmini bilmək üçün bir vedrənin neçə metrə getdiyini bir dəfə qeyd edin və növbəti sifarişi ona görə hesablayın.

Lent kənardan qalxırsa, səbəb demək olar ki, həmişə istilikdədir: çənin temperaturu aşağıdır, lövhə və ya sex soyuqdur, ya da verilmə sürəti azdır və yapışdırıcı lent sıxılana qədər üzdən bərkiyir. Qışda soyuq anbardan gətirilən lövhəni əvvəlcə sexdə saxlayıb isidin.

Tikiş açıq və ya qalın görünürsə, yapışdırıcı çox verilir, ya da sıxıcı valların təzyiqi azdır. Kənarda toz qalanda da eyni şey olur: yapışdırıcı lövhəyə yox, toza yapışır. Ona görə kəsimdən sonra kənarı təmizləyin və toz sorucunu işlək saxlayın.

Yapışdırıcı lentin altından çıxıb üzə bulaşırsa, miqdarı azaldın və temperaturu yoxlayın: həddən artıq qızmış ərinti çox duru olur. Saralma və tünd zolaqlar yanmış yapışdırıcıdan gəlir: ya temperatur yuxarıdır, ya ərinti çəndə saatlarla qalıb, ya da çən təmizlənməyib və köhnə qalıq təzə ərintiyə qarışır.

Qranul yapışdırıcı quru, sərin və qapalı yerdə saxlanmalıdır. Açıq qalan qaba toz, yonqar və nəm düşür; toz çəndə yanır və tikişdə qara nöqtə kimi çıxır. Qabı günəş altında və istilik mənbəyinin yanında saxlamayın: qranullar bir-birinə yapışıb topa çevrilir və çənə bərabər tökülmür.

Kisə ilə vedrənin fərqi işlətməkdədir. Vedrənin qapağı var: lazım olanı götürüb yenidən bağlayırsınız, qab aşmır, boşalandan sonra sexdə də işə yarayır. Kisə anbarda az yer tutur, amma açandan sonra ağzını möhkəm bağlamaq və ya qalanını qapaqlı qaba tökmək lazımdır.

Çənə də eyni diqqət gərəkdir. Kənar bant yapışdırıcısını saatlarla boş yerə qaynar saxlamayın: fasilədə temperaturu aşağı salın, çəni az-az doldurun və vaxtaşırı təmizləyin. Lentləri və digər sex materiallarını kataloqda tapa bilərsiniz.

Bütün növlərə ümumi baxış üçün: mebel aksesuarları bələdçisi.