Minifiks nədir və necə quraşdırılır: addım-addım izah

Minifiks (minifix, ekssentrik bağlayıcı) iki hissədən ibarətdir. Birincisi mildir: bir ucu yivli, o biri ucu başlıqlı nazik metal çubuq. O, birinci lövhənin üzünə burulur. İkincisi ekssentrikdir, ustalar ona çanaq da deyir: yan tərəfində kəsiyi olan dəyirmi detal, ikinci lövhənin üzündə açılan dairəvi yuvaya oturur. Mil ikinci lövhənin kənarından açılan deşikdən keçir və başlığı ekssentrikin kəsiyinə girir.

Ekssentriki vintaçanla çevirəndə içindəki spiral səth milin başlığını tutub özünə tərəf çəkir və iki lövhə bir-birinə sıxılır. Kənardan yalnız ekssentrikin üzü görünür, o da adətən korpusun iç tərəfində qalır. Plastik dübelli minifiks dəstində üçüncü hissə də var: lövhəyə basılan plastik dübel. Mil ağaca yox, ona burulur.

Şurup lövhəni bayırdan deşib keçir və başlığı üzdə qalır: onu ya qapaqcıqla örtmək, ya da görünməyən tərəfdə işlətmək lazım gəlir. Minifiksdə bayır üz təmiz qalır, çünki bütün bağlayıcı lövhələrin içində və korpusun iç tərəfindədir. İkinci fərq sökülmədir. Laminatda (DSP) şurupun yivi hər sökülüb-yığılanda yuvanı bir az yeyir; minifiks isə ekssentriki geri çevirməklə açılır və sökülməyə şurupdan yaxşı dözür. Buna görə hissə-hissə daşınıb yerində yığılan mebeldə, yəni şkafda, qarderobda, rəfdə və yazı masasında əsas bağlayıcı odur.

Amma hər yerə minifiks qoymaq lazım deyil. Bağlayıcının görünmədiyi yerdə, məsələn divara söykənən yan tərəfdə və ya hündür şkafın üst lövhəsində şurup daha tez və ucuz başa gəlir: üç deşik əvəzinə biri açılır. Hansı uzunluğun hara getdiyini mebel şurupu ölçüləri yazısında izah etmişik.

Dübelsiz minifiks dəsti mil və ekssentrikdən ibarətdir: mil birbaşa lövhənin üzündəki deşiyə burulur və yivi ilə materialın özündə tutunur. Sıx MDF-də və bir dəfə yığılıb yerində qalan mebeldə bu kifayətdir.

Plastik dübelli dəstdə əvvəlcə lövhəyə dübel (propka) basılır, mil isə ona burulur. Mil burulduqca dübel deşikdə genişlənir və divarlara sıxılır. Bunun faydası laminatda (DSP) daha çox bilinir: yonqar lövhənin ortası seyrəkdir, yiv onu tez ovur, xüsusən mebel bir neçə dəfə sökülüb-yığılanda. Dübel bu yükü öz üzərinə götürür, mili çıxarıb yenidən buranda lövhənin özü yeyilmir.

Hər iki dəst kataloqda «8 mm» variantı ilə göstərilib. Bu rəqəmin hansı ölçüyə aid olduğunu, milin uzunluğunu və dəstin hansı lövhə qalınlığı üçün olduğunu almazdan əvvəl mağazadan dəqiqləşdirin.

Hər minifiks üçün üç deşik açılır. Birincisi birinci lövhənin üzündə mil və ya dübel üçündür. İkincisi ikinci lövhənin kənarından, qalınlığın tam ortasından açılır və mil ondan keçir. Üçüncüsü həmin lövhənin üzündə ekssentrik üçün dairəvi yuvadır; kənardan gələn deşik düz onun ortasına çıxmalıdır.

Çox yayılmış 15 mm-lik ekssentrikdə yuva adətən 15 mm diametrdə, 16–18 mm-lik lövhədə təxminən 12.5–13.5 mm dərinlikdə olur, mərkəzi lövhənin kənarından 34 mm aralı düşür, kənardan keçən deşik isə 8 mm olur. Bunlar ümumi rəqəmlərdir və hər dəstə uyğun gəlməyə bilər: ölçüləri əlinizdəki dəstdən götürün, mili və ekssentriki ştangenpərgarla ölçün.

Yuvanı Forstner burğusu ilə, dərinlik məhdudlaşdırıcısı qoyub açın ki, lövhənin o biri üzü deşilməsin. Bütün detalları deşməzdən əvvəl iki artıq lövhə parçasında sınaq birləşməsi yığın.

Əvvəlcə mili birinci lövhəyə burun. Dübelli dəstdə əvvəl dübeli deşiyə basın, sonra mili ona burun. Mili dayanana qədər burun, amma zorlamayın: o, lövhənin üzünə tam dik durmalı, bütün millər isə eyni hündürlükdə çıxmalıdır.

Sonra ikinci lövhəni millərin üstünə geydirin: millər kənardakı deşiklərdən keçib ekssentrik yuvalarına çıxmalıdır. Lövhələr bir-birinə kip oturmalı, arada boşluq qalmamalıdır. Ekssentriki yuvaya elə salın ki, kəsiyi milə baxsın (çox vaxt o, oxla işarələnir); əks halda başlıq içəri girmir.

İndi ekssentriki xaçvari vintaçanla saat əqrəbi istiqamətində çevirin. Əvvəl yüngül dönür, sonra mili tutub çəkir və birləşmə sıxılır; möhkəm oturduğunu hiss edən kimi dayanın. Şurupburan işlədirsinizsə, ən aşağı gücə qoyun, son sıxmanı isə əllə edin. Bir birləşmədəki ekssentrikləri növbə ilə, bir-bir sıxın.

Ən çox rast gəlinən səhv yuvanın dərinliyidir. Yuva dayaz olanda ekssentrik lövhənin üzündən çıxır və milin oxu ilə üst-üstə düşmür; dərin olanda aşağı düşür, başlığı tutmur, altda qalan nazik qat isə qırıla bilər. İkinci səhv mil deşiyinin yerindən sürüşməsidir: bir millimetr belə kənara düşsə, lövhələr pilləli birləşir və bunu yığandan sonra düzəltmək olmur.

Üçüncüsü həddən artıq sıxmaqdır. Ekssentrik adətən tökmə ərintidən olur: çox güc verəndə çatlayır, ya da laminat yuvanın yanında qabarır. Birləşmə sıxılmırsa, səbəbi gücdə yox, deşiklərin ölçüsündə axtarın.

Uzun birləşmədə təkcə minifiksə güvənmək də səhvdir. O, lövhələri bir-birinə çəkir, amma yana sürüşmənin qarşısını zəif alır. Buna görə minifikslərin arasına taxta şkant (taxta dübel) qoyulur: şkant detalları yerində saxlayır, minifiks isə sıxır.

Hesab birləşmələrin sayından başlayır: iki lövhənin düz bucaq altında görüşdüyü hər yer bir birləşmədir. Adi dərinlikdə hər birləşməyə iki minifiks qoyulur, biri ön kənara, biri arxaya yaxın. Dərinliyi 60 sm-ə yaxın olan qarderobda bir çox usta ortaya üçüncüsünü əlavə edir və ya iki minifiksin arasına şkant qoyur.

Nümunə: iki yan divar, üst lövhə, dib və bir sabit rəfdən ibarət sadə şkaf. Üst lövhə və dib hər yan divarla bir birləşmə verir, bu dörd edir; sabit rəf daha ikisini əlavə edir. Altı birləşmə, hərəsində iki minifiks, cəmi 12 mil və 12 ekssentrik. Dəstdə neçə ədəd olduğunu alarkən soruşun.

Qalanı ayrıca sayılır: arxa divar üçün arxalıq bərkidicisi, çıxarılan hər rəfə dörd rəf tutucu, rəf şüşədirsə vantuzlu rəf tutucu. Asqı borusu və digər hissələr qarderob daxili furnitura yazısındadır, bərkidicilərin hamısı isə kataloqda.

Bütün növlərə ümumi baxış üçün: mebel aksesuarları bələdçisi.