Mebel amortizatoru (nasos): neçə nyuton seçmək lazımdır

Ustalar bu detala amortizator, amartizator, nasos, mebel nasosu və ya qazlift deyir. Hamısı eyni şeydir: qaz yayı. O, içinə sıxılmış qaz doldurulmuş bağlı silindrdən və ondan çıxan çubuqdan (ştokdan) ibarətdir. Qaz çubuğu daim çölə itələyir; bu qüvvə qapağı qaldırır və açıq vəziyyətdə saxlayır. Bağlayanda siz qapaqla birlikdə çubuğu geri, silindrin içinə basırsınız.

Ən çox mətbəxin yuxarı açılan asma dolablarında işlənir: qapaq üst kənarından petlələrlə asılır, amortizator isə onu yandan dəstəkləyir. İkinci yeri aşağı açılan qapaqlardır: bar şkafı, ayaqqabı dolabı. Orada qapağı qaldıran yox, onun enməsini yavaşladan tərs amortizator qoyulur.

Çarpayı bazasını qaldıran amortizatorlar daha güclüdür və başqa qayda ilə seçilir; onlar baza amortizatoru yazısında ayrıca izah olunub.

Amortizatorun adındakı rəqəm onun itələmə qüvvəsidir və nyutonla (N) göstərilir. Təxminən 10 N bir kiloqram-qüvvəyə bərabərdir: 80 N-luq amortizatorun çubuğunu sıxmaq üçün ona təxminən 8 kq-lıq yük kimi basmaq lazımdır. Bu, amortizatorun saxlaya biləcəyi qapağın çəkisi demək deyil. Qapaq petlə ətrafında ling kimi işləyir, ona görə eyni amortizator bir qapağı rahat qaldırır, eyni çəkidə, amma başqa ölçüdə olan qapağı isə saxlamır.

Yuxarı açılan amortizator yeddi gücdə satılır: 60, 80, 100, 120, 150, 200 və 250 N. Güclüsü yaxşısı demək deyil. Lazım olandan güclü amortizator qapağı zərblə yuxarı atır, bağlamağı çətinləşdirir və petlələrə artıq yük verir. Zəifi isə qapağı açıq saxlaya bilmir. Məqsəd qapağa uyğun gələn gücü tapmaqdır.

Lazım olan gücü dörd şey müəyyən edir: qapağın çəkisi (laminat lövhə yüngül, MDF və şüşəli çərçivə ağırdır), qapağın hündürlüyü, amortizatorun korpusa və qapağa bərkidildiyi nöqtələr və bir, yoxsa iki amortizator qoyulması. Bərkitmə nöqtəsi bir neçə santimetr dəyişəndə nəticə də dəyişir, buna görə burada dəqiq cədvəl vermirik.

Təxmini istiqamət belədir: kiçik və yüngül laminat qapaqlara adətən 60–80 N, orta ölçülülərə 100–120 N, iri, MDF və ya şüşəli çərçivə fasadlara 150 N və yuxarı götürülür. Bunlar başlanğıc üçün rəqəmlərdir və qapaqda yoxlanılmalıdır.

Yoxlama sadədir. Açıq qapaq yuxarıda özü dayanmalı, yavaş-yavaş aşağı sürüşməməlidir. Bağlayıb əlinizi çəkəndən sonra isə geri açılmamalıdır. Qapaq düşürsə, bir pillə güclüsünü, bağlı qalmırsa, bir pillə zəifini sınayın.

Sadə yuxarı açılan amortizator bir iş görür: qapağı qaldırır və tam açıq vəziyyətdə saxlayır. Bağlayanda qapağı əllə axıra qədər aparmaq lazımdır, yoxsa o, korpusa səslə dəyə bilər.

Yavaş bağlanan amortizator eyni qaydada qaldırır, lakin bağlanmanın sonunda tormozlayır: içindəki hidravlik hissə qapağın sürətini kəsir və o, çırpılmadan oturur. Barmağın qapaqla korpus arasında qalma ehtimalı da azalır. Bu növ üç gücdə var: 60, 80 və 100 N, yəni yüngül və orta qapaqlar üçündür. Fasada 100 N-dan artıq güc lazımdırsa, seçim sadə amortizator sırasında qalır.

Hansını götürmək istifadədən asılıdır. Gündə dəfələrlə açılan mətbəx dolabına yavaş bağlanan amortizator rahatdır, az açılan antresola isə sadəsi bəs edir.

Bar şkafında və ayaqqabı dolabında qapaq alt kənarından asılır və aşağı açılır. Burada qapağın öz çəkisi onu aşağı dartır; tutmasanız, o, zərblə düşər, petlələri və korpusu zədələyər. Aşağı açılan (tərs) amortizator məhz bunun üçündür: qapaq açılanda müqavimət göstərir və onu yavaş, rəvan endirir.

Adındakı «tərs» sözü iş istiqamətini bildirir. Adi amortizator qapağı açılma tərəfə itələyir, tərs amortizator isə açılmaya qarşı işləyir. Buna görə onları bir-birinin yerinə qoymaq olmaz.

Tərs amortizator iki gücdə var: 60 və 80 N. Seçim qaydası eynidir: ağır və hündür qapağa güclüsü götürülür. Yoxlama da qapağın üzərində aparılır: qapaq yenə də sürətlə enirsə, güc azdır; sona qədər açılmır və ya açıq qalmırsa, çoxdur.

Amortizator yeganə həll deyil. Aşağı açılan bar qapağı üçün mexaniki qol işlənir: qapaq açılanda qol onu müəyyən bucaqda, 90 dərəcə açılmış vəziyyətdə saxlayır və qapaq kiçik masa kimi istifadə olunur. Qol qazla yox, mexaniki işləyir; vəzifəsi qapağı birdən düşməyə qoymamaq və açıq vəziyyətdə dayaq olmaqdır. Sol, yoxsa sağ tərəfə qoyulduğuna və bir qapağa neçə ədəd lazım olduğuna məhsulun üzərində baxın.

Hündür asma dolabda bütöv qapaq açılanda çox yuxarı qalxır və əl çatmır. Belə yerdə fasad iki üfüqi hissəyə bölünür və ikili qaldırıcı qol mexanizmi ilə asılır: açılanda iki hissə ortadan qatlanır və birlikdə yuxarı qalxır. Mexanizmin fasadın ölçü və çəkisinə uyğunluğunu sifarişdən əvvəl satıcı ilə dəqiqləşdirin.

Amortizatoru öz bərkitmələri ilə və onun üçün göstərilən nöqtələrə qoyun; bərkitmə yerini gözəyarı dəyişmək gücün seçimini heçə endirir. Qapaq bağlı olanda silindr yuxarıda, çubuq aşağıda dayanmalıdır: belə vəziyyətdə içəridəki yağ kipləyicini yağlı saxlayır. Enli qapaqlarda adətən iki amortizator, hər yanda biri qoyulur, yoxsa qapaq bir tərəfə burulur.

Yuxarı açılan qapaq üst kənarından adi çanaqlı petlələrlə asılır; yaylı sadə petlə burada işləyir. Növü qapağın korpusa oturuşuna görə seçilir, bu barədə petlə növləri yazısına baxın.

Səhv güc özünü tez göstərir: qapaq bağlı qalmır və ya zərblə açılırsa, amortizator güclüdür; düşürsə, zəifdir. Amortizator təzyiq altındadır: onu sökmək, deşmək və qızdırmaq olmaz. Mebel amortizatorunun bütün gücləri kataloqda var.

Bütün növlərə ümumi baxış üçün: mebel aksesuarları bələdçisi.