Mətbəx karqosu və butulka səbəti: ölçülər və seçim

Karqo alt dolabın içində raylar üzərində irəli çıxan məftil səbətdir. Yağ, sirkə və sous butulkaları, ədviyyat bankaları, yuyucu vasitələr onun içində dik dayanır və səbəti çəkəndə hamısı göz qabağına gəlir. Adi rəfdə isə arxada qalan butulkaya çatmaq üçün qabaqdakıları çıxarmaq lazım gəlir. Bu detala kargo, bütovka, şişelik, yağdanlıq da deyirlər; hamısı eyni şeyin adıdır.

Əsas faydası mətbəx planında artıq qalan ensiz yerdədir. Plitə ilə divar arasında, moykanın yanında və ya soyuducunun böyründə 15–30 sm boşluq qalanda oraya adi qapaqlı dolab qoymağın mənası az olur: içi dar və dərindir, əl çətin girir. Həmin yerə qoyulan mətbəx karqosu bu dərinliyin hamısını işlək edir. Plitənin yanında yağ və ədviyyat, moykanın yanında yuyucu vasitələr üçün səbət ən çox yayılmış həldir.

Butulka səbəti (bütovka) dörd ölçüdə satılır: 150, 200, 250 və 300 mm. Bu rəqəm səbətin öz eni deyil, onun qoyulduğu modulun, yəni dolabın xarici enidir. Dolabın içi iki yan divarın qalınlığı qədər dar olur: 18 mm-lik lövhədən yığılmış 200 mm-lik modulun daxili eni 164 mm, 16 mm-lik lövhədə isə 168 mm edir. Səbət bu aralığa rayları və bərkidiciləri ilə birlikdə sığmalıdır.

Ölçünü mətbəx planındakı boşluğa görə seçin. Dolabları düzəndən sonra 15 sm yer qalırsa, 150 mm-lik modul qoyulur və ora adətən bir sıra butulka sığır; 300 mm-lik modulda iki sıra və ya iri qablar yerləşir. Mətbəx hələ çəkilməyibsə, əvvəlcə nə saxlayacağınızı müəyyən edin, modulun enini ona görə götürün. Hazır dolaba alırsınızsa, daxili eni ruletka ilə ölçüb məhsulun ölçüsü ilə tutuşdurun.

Gizli raylı karqo eyni işi başqa cür görür. Rayları səbətin yanında deyil, altında, dolabın dibində yerləşir, ona görə səbəti çəkəndə yan tərəfdə metal ray görünmür. Yavaşladıcı səbəti son santimetrlərdə özü tutub yumşaq bağlayır. Bu, siyirmələrdə işlənən yavaşladıcılı gizli ray ilə eyni prinsipdir; onun necə qurulduğunu gizli ray nədir yazısında izah etmişik.

İstifadədə fərq dolu səbətdə bilinir: butulkalarla yüklənmiş səbət çırpılmır, şüşələr bir-birinə dəymir. Mətbəxin qalan siyirmələri yavaşladıcılıdırsa, karqo da onlarla eyni cür bağlanır. Bu variant butulka səbətindən bahadır və bir ölçüdə satılır. Hansı modul eninə və dərinliyinə uyğun gəldiyini, səbətin dolabdan tam çıxıb-çıxmadığını sifarişdən əvvəl mağazadan dəqiqləşdirin.

Relsli zibil qabı dolabın içində raylar üzərində dayanır və çəkəndə irəli çıxır. Yeri adətən moyka altıdır: tullantı elə orada yaranır, o dolabın içi də başqa şeyə az yarayır. Qab qapalı dolabda durduğu üçün mətbəxdə göz önündə qalmır.

Çətinlik yerdədir. Moykanın altında çanağın özü, sifon, kanalizasiya borusu, çox vaxt su filtri və çevik şlanqlar olur. Zibil qabının sığıb-sığmayacağını dolabın ölçüsü yox, bunlardan sonra qalan boş yer həll edir. Ona görə üç şeyi ölçün: dolabın dibindən sifonun ən aşağı nöqtəsinə qədər hündürlüyü, ön kənardan borulara qədər sərbəst dərinliyi və daxili eni. Qabın qapağı varsa, onun açılmasına da yer saxlayın.

Bu ölçüləri məhsulun ölçüləri ilə tutuşdurun. Yer çatmırsa, bəzən sifonu yığcam modellə əvəz etmək və ya boruları arxa divara yaxınlaşdırmaq kömək edir.

Hər üç məhsul üçün qayda eynidir: dolabın xarici yox, daxili ölçüsü vacibdir. Daxili eni iki yan divarın arasında ölçün; modulun enindən iki lövhə qalınlığını çıxmaqla da hesablamaq olar. Dərinliyi ön kənardan arxa divara qədər götürün, arxada boru, rozetka və ya dolabı divara bağlayan asma hissələr varsa, onlara qədər ölçün. Hündürlüyü dibdən yuxarıdakı ilk maneəyə qədər ölçün: bu, üst planka, siyirmə və ya moyka ola bilər.

Sonra içəridə nəyin yer tutduğuna baxın. Qapaq petlə ilə asılıbsa, petlənin altlığı və qolu yan divardan içəri çıxır və səbətin yolunu daraldır. Ayaqların şurupları və dibdəki bərkidicilər də rayın oturacağı yerə düşə bilər.

Ölçüləri kağıza yazıb məhsulun ölçüləri ilə tutuşdurun. Şübhə qalırsa, əvvəlcə bir ədəd alıb yerində yoxlayın, qalanını sonra sifariş edin.

Çıxarılan səbət iki cür açılır. Birincidə fasad birbaşa səbətin çərçivəsinə bərkidilir: qulpdan çəkirsiniz və fasad səbətlə birlikdə çıxır. Petlə lazım olmur, bir hərəkət kifayət edir, içəridə də heç nə yolu kəsmir. Dar butulka modulları adətən belə yığılır; aldığınız səbətdə fasad bərkidicilərinin olub-olmadığını məhsulun üzərində yoxlayın.

İkincidə səbət adi açılan qapağın arxasında qalır: əvvəl qapağı açırsınız, sonra səbəti çəkirsiniz. Burada qapaq yolu tam boşaltmalıdır. Adi petlə 105–110° açılır və qapağın kənarı ilə petlənin qolu dolabın ağzına girir; səbət enlidirsə, onlara ilişir. Belə modullarda 165 dərəcə timsah petlə işlənir: o, qapağı geniş açıb ağızdan kənara çəkir. Yenə də hər dəfə yoxlamaq lazımdır: qapağı tam açın və səbəti çəkin. Bu petlələr barədə künc dolabı petləsi yazısında ətraflı yazmışıq.

Seçimi üç sual həll edir. Birincisi yerdir: 150–300 mm-lik dar modul varsa, oraya butulka səbəti gedir və ölçüsü modulun eni ilə eyni götürülür. Ondan enli dolab üçün gizli raylı karqoya baxın, amma əvvəlcə onun hansı ölçüdə olduğunu dəqiqləşdirin.

İkincisi nə saxlayacağınızdır. Yağ, sirkə, sous və ədviyyat üçün plitənin yanında dar səbət rahatdır. Ağır və tez-tez çəkilən yük üçün yavaş bağlanan gizli raylı variant daha rahat işləyir. Moyka altı isə zibil qabının yeridir, təki sifon imkan versin.

Üçüncüsü büdcədir. Butulka səbəti üç məhsulun ən ucuzudur və çox mətbəxdə təkcə o da kifayət edir; gizli raylı karqo və relsli zibil qabı bir pillə yuxarıdır. Bütün mətbəxə nə və neçə ədəd lazım olduğunu mətbəx furniturası siyahısı yazısında hesablamışıq, məhsulların hamısı isə kataloqdadır.

Bütün növlərə ümumi baxış üçün: mebel aksesuarları bələdçisi.